Εισαγωγή

Ο αθλητισμός έχει τεράστιες δυνατότητες να προωθήσει την ισότητα των φύλων, βελτιώνοντας την ευημερία των κοριτσιών και των γυναικών και ενισχύοντας την αυτοπεποίθησή τους και τις ηγετικές τους ικανότητες (UNESCO και UN WOMEN, 2023).

Ωστόσο, στην Ευρώπη, σχεδόν το ήμισυ των γυναικών (49 %) δηλώνουν ότι δεν ασχολούνται ποτέ με σωματικές δραστηριότητες, σε σύγκριση με το 40 % των ανδρών (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2022). Πρακτικά, κοινωνικά και προσωπικά εμπόδια τροφοδοτούν αυτή την ανισότητα.

Με την ευκαιρία της Διεθνούς Ημέρας για την Εξάλειψη της Ακραίας Βίας κατά των Γυναικών, το Sport and Citizenship & UFEC, στο πλαίσιο του έργου GAP Women, διοργάνωσε το διαδικτυακό σεμινάριο “Keeping Girls in Sport” (Διατήρηση των κοριτσιών στον αθλητισμό) για να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο ο αθλητισμός μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο κοινωνικής αλλαγής, ιδίως στην προώθηση της ισότητας των φύλων. Η εκπρόσωπος της κοινοπραξίας Sport GVP, Ελένη Τριχινά, ήταν μεταξύ των ομιλητών και είχε την ευκαιρία να παρουσιάσει τις διαπιστώσεις του έργου σχετικά με τη δομική βία ως εμπόδιο στη συμμετοχή των γυναικών στον αθλητισμό.

Τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στον αθλητισμό

Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την πρόσβαση και τη συμμετοχή τους στον αθλητισμό.

• Πρακτικές προκλήσεις: Πολλές γυναίκες δεν έχουν οικονομική πρόσβαση στον αθλητισμό ή αισθάνονται ανασφαλείς σε χώρους που έχουν σχεδιαστεί για σωματική δραστηριότητα.

• Κοινωνικές νόρμες: Τα στερεότυπα για τα φύλα και τα ανδροκρατούμενα αθλητικά περιβάλλοντα αποτρέπουν τη συμμετοχή και αποθαρρύνουν τις γυναίκες από το να δοκιμάσουν νέες δραστηριότητες που παραδοσιακά συνδέονται με τους άνδρες.

• Προσωπικά εμπόδια: Ζητήματα όπως η χαμηλή αυτοπεποίθηση, οι ανησυχίες για την εικόνα του σώματος και οι επιρροές της οικογένειας μειώνουν περαιτέρω τη συμμετοχή των γυναικών.

Αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι η ισότητα των φύλων πρέπει να ενισχυθεί. Η αντιμετώπιση αυτών των εμποδίων αφορά την αύξηση της συμμετοχής και την προώθηση ενός περιβάλλοντος όπου όλοι/-ες αισθάνονται ενδυναμωμένοι/-ες, σεβαστοί/-ες και υποστηριζόμενοι/-ες. 

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, τονίστηκε η ανάγκη για προώθηση πολιτικών και οι συμμετέχοντες/-ουσες διατύπωσαν ορισμένες συστάσεις που θα έχουν βραχυπρόθεσμο αλλά συστηματικό αντίκτυπο στο περιβάλλον μας και θετικό αντίκτυπο στον αθλητισμό συνολικά. 

Πρακτικές συστάσεις για τους οργανισμούς

Οι οργανώσεις πρέπει να λάβουν προληπτικά μέτρα για την αντιμετώπιση των συστημικών εμποδίων που περιορίζουν τη συμμετοχή τους, προκειμένου να δημιουργήσουν ένα πιο δίκαιο και χωρίς αποκλεισμούς αθλητικό περιβάλλον για τις γυναίκες. Με την εφαρμογή στοχευμένων στρατηγικών και την προώθηση μιας κουλτούρας σεβασμού και ισότητας, μπορούμε να ενδυναμώσουμε τις γυναίκες ώστε να αξιοποιήσουν πλήρως το δυναμικό τους στον αθλητισμό.

• Εκπαίδευση και προώθηση: Ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης κατανόησης της ανισότητας των φύλων και της έμφυλης βίας στον αθλητισμό. Πηγές, όπως αυτές που διατίθενται στον ιστότοπο του έργου Sport GVP, μπορούν να προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για το βάθος του προβλήματος.
• Χρηματοδότηση της ισότητας: Οι μεγαλύτεροι οργανισμοί πρέπει να αξιοποιήσουν τους οικονομικούς τους πόρους και την επιρροή τους για να χρηματοδοτήσουν πρωτοβουλίες που προωθούν τις ίσες ευκαιρίες για όλα τα φύλα. Αυτό περιλαμβάνει την υποστήριξη μικρότερων οργανισμών στην υλοποίηση προγραμμάτων χωρίς αποκλεισμούς.
• Επανεξέταση πολιτικών: Ευαισθητοποίηση σχετικά με τις υπάρχουσες πολιτικές κατά των διακρίσεων στον αθλητισμό και συνεργασία με οργανισμούς που έχουν την ίδια φιλοσοφία για την αναθεώρηση και τη βελτίωση αυτών των πλαισίων, εξασφαλίζοντας την ένταξη σε όλα τα επίπεδα.
• Εξασφάλιση ασφαλών χώρων: Υποστήριξη δημόσιων αθλητικών εγκαταστάσεων που δίνουν προτεραιότητα στην ασφάλεια και την προσβασιμότητα. Αυτό περιλαμβάνει τη διασφάλιση ότι οι αθλητικοί χώροι είναι καλά φωτισμένοι, εύκολα προσβάσιμοι και σχεδιασμένοι έτσι ώστε να δημιουργούν ένα φιλόξενο περιβάλλον για όλους.

Συμπέρασμα

Ο αθλητισμός είναι κάτι περισσότερο από ένα παιχνίδι — είναι μια ισχυρή πλατφόρμα για κοινωνική μεταμόρφωση. Για να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό του, οι ενδιαφερόμενοι σε όλα τα επίπεδα πρέπει να δεσμευτούν για τη δημιουργία ενός δίκαιου και χωρίς αποκλεισμούς περιβάλλοντος. Αντιμετωπίζοντας τα εμπόδια, αναθεωρώντας τις ξεπερασμένες πρακτικές και προωθώντας ασφαλείς, προσβάσιμους χώρους, μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι τα κορίτσια και οι γυναίκες όχι μόνο συμμετέχουν στον αθλητισμό, αλλά και ευδοκιμούν μέσα σε αυτόν. Η πορεία προς τα εμπρός απαιτεί συλλογική δράση, αλλά η ανταμοιβή είναι μια κοινωνία όπου ο αθλητισμός ανήκει πραγματικά σε όλους/-ες — ισότιμα.

Πηγές

Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ευρωβαρόμετρο. (2022). Αθλητισμός και σωματική δραστηριότητα. europa.eu. https://europa.eu/eurobarometer/surveys/detail/2668 

Αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών και των κοριτσιών στον αθλητισμό. Εγχειρίδιο για υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και αθλητές. (χ.χ.). UNESCO eBooks. https://doi.org/10.54678/oiyq8917