Најдобри практики: Ефективни стратегии за справување со родово-базирано насилство

Најдобри практики: Ефективни стратегии за справување со родово-базирано насилство

Откако започна проектот “Превенција на родово-базирано насилство во и преку спортот” (SportGVP) во април 2024 година, партнерите од цела Европа (EDEX – Educational Excellence Corporation Limited, Кипар; ISCA – Меѓународна асоцијација за спорт и култура, Данска; CESIE, Италија, KMOP – Центар за образование и иновации, Грција; CARDET – Центар за унапредување на истражувањето во образовна технологија ДОО, Кипар; и TAKT – Здружение за унапредување на меѓусебно добрососедство, Северна Македонија) истражуваат најдобри практики. Како резултат на тоа, беше создаден извештајот “Родово-базирано насилство и спортски реалности, предизвици и одговори”, кој нуди сеопфатна анализа на родово-базираното насилство (РБН) во спортските контексти на европско и национално ниво, со фокус на петте земји-партнери во проектот: Кипар, Данска, Грција, Италија и Северна Македонија.

Родово-базираното насилство (РБН) во спортот останува итен проблем низ Европа, кој ги погодува спортистите, тренерите и заедниците подеднакво. Решавањето на овој предизвик бара повеќеслоен пристап кој вклучува едукација, реформа на политиките и ангажман на заедницата. Овде ги претставуваме клучните стратегии и најдобрите практики преземени од неодамнешните иницијативи и истражувања, истакнувајќи конкретни чекори за засегнатите страни посветени на создавање безбедни и инклузивни спортски средини.

Истражувањето откри дека родово-базираното насилство (РБН), кое се појавува во многу форми, вклучувајќи физичко, сексуално, психолошко и економско насилство, во 2025 година сè уште е феномен што треба да се реши. За среќа, во партнерските земји се спроведуваат законодавни мерки и акциски планови за борба против РБН. Да видиме како!

1. Сеопфатни политики и рамки

Цврстата правна и политичка рамка е основата за борба против ГБВ во спортот. “Прирачникот за заштита на спортистите од вознемирување и злоупотреба” на Меѓународниот олимписки комитет (МОК) претставува одличен модел. Овој ресурс ги опишува политиките, механизмите за пријавување и модулите за обука приспособени за спортските организации. Локализацијата и приспособувањето на таквите рамки за да се задоволат специфичните национални и организациски потреби се од витално значење за нивната ефикасност (Прирачник за заштита на МОК).

На Кипар, Законот за насилство врз жените од 2021 година воведе безбедносни мерки во спортот и задолжи етички кодекси за спортските организации. Слично на тоа, сеопфатната правна рамка на Грција го вклучува Националниот акциски план за родова еднаквост, кој интегрира мерки за превенција на родово-базирано насилство во рамките на спортските политики. Сепак, остануваат предизвици во надминувањето на јазот помеѓу политиката и имплементацијата.

2. Едукација и обука

Градењето свест и капацитет меѓу засегнатите страни е од клучно значење. Програмите како канадската “Respect in Sport” нудат онлајн обука за тренери и администратори за препознавање и одговарање на малтретирање, вознемирување и дискриминација. Ваквите иницијативи ја нагласуваат важноста од негување култура на почит на сите нивоа на спортските организации.

Данската програма “#Gamechanger” е пример за напорите за промовирање инклузија преку структурирана обука и елиминирање на дискриминаторски јазик во рамките на спортските здруженија. Оваа иницијатива ја подобри инклузивноста и почитта во спортските средини преку обезбедување упатства и континуирана поддршка.

3. Кампањи за видливост и подигање на свеста

Зголемувањето на свеста преку кампањи и јавен ангажман може да ги промени општествените ставови и да поттикне пријавување. Движењето “Her Game Too” во Обединетото Кралство, лансирано во 2021 година, се справува со сексизмот во спортот и промовира родова еднаквост преку моќни медиумски кампањи и настани во заедницата.

Слично на тоа, иницијативата “Gwomen” во Грција ги истакнува достигнувањата на спортистките и се занимава со прашања како што се родово-базираното насилство и дискриминацијата преку конференции, интервјуа и публикации. Овие напори ги засилуваат гласовите на жените и ги оспоруваат стереотипите за родовите улоги во спортот (иницијатива Gwomen).

4. Инклузивно лидерство и улоги за углед

Промовирањето на родовата разноликост во лидерските улоги во спортските организации е докажана стратегија за поттикнување на еднаквоста. Финската програма “Leads Like a Woman” ги опремува жените со лидерски вештини, овозможувајќи им да преземат улоги во донесувањето одлуки во спортските федерации. Со обезбедување менторство и обука, програмата го зголеми учеството на жените во спортското лидерство и ги инспирираше другите да го следат примерот.

5. Безбедни простори и механизми за пријавување

Создавањето безбедни средини е од суштинско значење за справување со и спречување на ГБВ. Иницијативите како анонимните платформи за пријавување обезбедуваат пристапни и безбедни начини за жртвите да пријават инциденти. Во Северна Македонија, панел-дискусиите и програмите фокусирани на безбедноста истакнаа потреба од подобро осветлување и патроли во спортските објекти за да се зголеми безбедноста за сите спортисти.

6. Интерсекциски пристапи

Признавањето на меѓусебната поврзаност на родот, расата, социоекономскиот статус и сексуалноста е од клучно значење. ЛГБТКИ+ спортистите, на пример, често се соочуваат со сложена дискриминација. Италијанските “Спортски групи на Arcigay” и данската иницијатива “DIF get2sport” се справуваат со овие прашања преку унапредување на инклузивни средини и обезбедување приспособена поддршка за маргинализираните групи.

Заклучок

Ефективните стратегии за справување со ГБВ во спортот се вртат околу сеопфатни политики, инклузивно образование, видливо застапување и создавање безбедни, поддржувачки средини. Со учење од успешните иницијативи низ Европа и нивно приспособување на локалните контексти, засегнатите страни можат да направат значителен напредок кон искоренување на ГБВ во спортот. Заедно, можеме да негуваме култура на почит, инклузивност и безбедност за сите учесници во спортската заедница.

За повеќе информации за проектот, посетете ја веб-страницата на проектот: https://sportgvp.eu/