Вовед

Спортот има огромен потенцијал да ја поттикне родовата еднаквост преку подобрување на благосостојбата на девојчињата и жените и јакнење на нивната самодоверба и лидерски вештини (УНЕСКО и УН ВОМЕН, 2023).

Сепак, во Европа, речиси половина од жените (49%) известуваат дека никогаш не се занимаваат со физичка активност, во споредба со 40% од мажите (Европска комисија, 2022). Практичните, социјалните и личните бариери ја поттикнуваат оваа разлика.

По повод Меѓународниот ден за елиминирање на екстремното насилство врз жените, Sport and Citizenship и UFEC, во рамките на проектот GAP Women, го организираа вебинарот “Задржување на девојчињата во спортот” за да истакнат како спортот може да послужи како алатка за општествени промени, особено во унапредувањето на родовата еднаквост. Претставничката на конзорциумот Sport GVP, Елени Тричина, беше меѓу говорниците и имаше можност да ги претстави сознанијата од проектот за структурното насилство како пречка за учеството на жените во спортот.

Предизвиците со кои се соочуваат жените во спортот

И покрај напредокот во последниве години, жените и понатаму се соочуваат со значителни предизвици при пристапот до спортот и учеството во него.

• Практични предизвици: Многу жени немаат финансиски пристап до спортот или се чувствуваат небезбедно во простори наменети за физичка активност.

• Социјални норми: Родовите стереотипи и спортските средини доминирани од мажи го одвраќаат учеството и ги обесхрабруваат жените да пробуваат нови активности традиционално поврзани со мажи.

• Лични пречки: Прашања како што се ниската самодоверба, грижите за телесниот изглед и семејните влијанија дополнително го намалуваат учеството на жените.

Овие факти покажуваат дека потребно е да се зајакне родовата еднаквост. Решавањето на овие пречки значи зголемување на учеството и поттикнување на средина каде што секој се чувствува зајакнат, почитуван и поддржан. 

За време на настанот беше истакната потребата за застапување на политики, а учесниците дадоа неколку препораки кои ќе имаат краткорочно, но систематско влијание врз нашата околина и позитивно влијание врз спортот во целина. 

Практични препораки за организациите

Организациите мора да преземат проактивни чекори за да ги надминат системските бариери што го ограничуваат нивното учество, со цел да се создаде поправеден и поинклузивен спортски пејзаж за жените. Со спроведување на насочени стратегии и поттикнување култура на почит и еднаквост, можеме да ги зајакнеме жените да го достигнат својот целосен потенцијал во спортот.

• Едуцирајте и застапувајте: Развијте сеопфатно разбирање за родовата нееднаквост и родово заснованото насилство во спортот. Ресурси, како оние достапни на веб-страницата на Sport GVP, можат да обезбедат вредни сознанија за длабочината на проблемот.
• Обезбедете финансирање за еднаквост: Поголемите организации треба да ги искористат своите финансиски ресурси и влијание за да финансираат иницијативи кои промовираат еднакви можности за сите родови. Ова вклучува поддршка на помалите организации во спроведувањето инклузивни програми.
• Преиспитајте ги политиките: Подигнете ја свеста за постоечките антидискриминациски политики во спортот и соработувајте со организации со слични ставови за да ги ревидирате и подобрите овие рамки, обезбедувајќи инклузивност на секое ниво.
• Обезбедете безбедни простори: Застапувајте се за јавни спортски објекти кои даваат приоритет на безбедноста и пристапноста. Ова вклучува обезбедување спортските површини да бидат добро осветлени, лесно достапни и дизајнирани да создадат пријателска средина за сите.

Заклучок

Спортот е повеќе од игра — тој е моќна платформа за општествена трансформација. За да се отклучи неговиот целосен потенцијал, засегнатите страни на сите нивоа мора да се посветат на создавање праведна и инклузивна средина. Со справување со бариерите, ревидирање на застарените практики и поттикнување безбедни, пристапни простори, можеме да обезбедиме девојчињата и жените не само да учествуваат во спортот, туку и да напредуваат во него. Патот напред бара колективна акција, но наградата е општество во кое спортот навистина припаѓа на сите — подеднакво.

Ресурси:

Европска комисија. Евробарометар. (2022). Спорт и физичка активност. europa.eu. https://europa.eu/eurobarometer/surveys/detail/2668 

Справување со насилството врз жените и девојките во спортот. Прирачник за креатори на политики и спортски практичари. (б.д.). UNESCO eBooks. https://doi.org/10.54678/oiyq8917